Tổng quan ứng dụng UAV và học máy trong giám sát thành phần loài, ước tính sinh khối và trữ lượng carbon rừng trồng

Các tác giả

  • Phạm Quang Dương Trường Đại học Lâm nghiệp
  • Phạm Văn Điển Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
  • Phạm Văn Duẩn Trường Đại học Lâm nghiệp
  • Nguyễn Hải Hòa Trường Đại học Lâm nghiệp

DOI:

https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.T11.2026.071-079

Từ khóa:

Bài báo tổng quan, giám sát rừng, học máy, sinh khối rừng trồng, trữ lượng carbon, UAV

Tóm tắt

Giám sát thành phần loài, cấu trúc tán, sinh khối và trữ lượng carbon là yêu cầu cấp thiết trong quản lý rừng trồng bền vững và thực hiện các mục tiêu giảm phát thải. Bài báo này tổng quan các nghiên cứu ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) kết hợp học máy trong giám sát rừng trồng, từ đó đề xuất các hàm ý chính sách và định hướng ứng dụng cho tỉnh Bắc Ninh. Thông qua quy trình sàng lọc hệ thống từ các cơ sở dữ liệu (Google Scholar, Scopus, ScienceDirect, IEEE Xplore) và tài liệu trong nước giai đoạn 2020–2025, 49 tài liệu đã được chọn lọc để tổng hợp định tính, trong đó 8 nghiên cứu điển hình được phân tích định lượng. Kết quả chỉ ra rằng: (1) Công nghệ UAV RGB/SfM kết hợp mô hình chiều cao tán (CHM) đạt sai số ước tính chiều cao (RMSE) từ 0,37-2,4 m (tương đương 11,42 - 12,62%); (2) Các thuật toán học sâu như YOLOv7 đạt hiệu suất phân đoạn và phát hiện cá thể cây với chỉ số F-score/mAP từ 87,8 - 98,2%. Nghiên cứu cũng chỉ ra thách thức lớn nhất hiện nay là sự thiếu vắng các quy trình tích hợp chuẩn hóa - từ xử lý dữ liệu UAV/đám mây điểm  qua mô hình học sâu đến ước tính sinh khối/carbon - áp dụng riêng cho rừng trồng tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

[1]. Nguyễn Minh Cảnh & Nguyễn Thị Minh Hải (2024). Đa dạng loài cây gỗ và trữ lượng carbon trên mặt đất ở rừng tự nhiên tại Vườn quốc gia Phước Bình, tỉnh Ninh Thuận. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 13(5): 62-72. DOI: 10.55250/Jo.vnuf.13.5.2024.062-072

[2]. Bùi Hữu Quốc & Nguyễn Văn Quý (2023). Đa dạng cây gỗ và trữ lượng carbon trên mặt đất của chúng trong kiểu rừng lá rộng thường xanh ở Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát, tỉnh Tây Ninh. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 12(6): 96-106.

DOI: 10.55250/jo.vnuf.12.6.2023.096-106

[3]. Nguyễn Văn Lợi (2011). GIS trong lâm nghiệp. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Thành phố Hồ Chí Minh.

[4]. Alfredo R. Huete (2012). Vegetation Indices, Remote Sensing and Forest Monitoring. Geography Compass. 6(9): 513-532.

[5]. Tristan R. H. Goodbody, Nicholas C. Coops, Peter L. Marshall, Piotr Tompalski & Patrick Crawford (2017). Unmanned aerial systems for precision forest inventory purposes: A review and case study. The Forestry Chronicle. 93(1): 71-81.

[6]. Yunsheng Wang, Holger Weinacker & Barbara Koch (2008). A LiDAR point cloud based procedure for vertical canopy structure analysis and 3D single tree modelling in forest. Sensors. 8(6): 3938-3951.

[7]. Stefano Puliti, Hans Ole Ørka, Terje Gobakken & Erik Næsset (2015). Inventory of Small Forest Areas Using an Unmanned Aerial System. Remote Sensing. 7(8): 9632-9654.

[8]. Teja Kattenborn, Jens Leitloff, Felix Schiefer & Stefan Hinz (2021). Review on Convolutional Neural Networks (CNN) in vegetation remote sensing. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing. 173: 24-49.

[9]. Shaoqing Ren, Kaiming He, Ross Girshick & Jian Sun (2015). Faster R-CNN: Towards Real-Time Object Detection with Region Proposal Networks. Advances in Neural Information Processing Systems 28. Curran Associates, Inc. 91-99.

[10]. Joseph Redmon & Ali Farhadi (2018). YOLOv3: An Incremental Improvement. arXiv. arXiv:1804.02767.

[11]. Mai Văn Sỹ, Bùi Ngọc Quý, Phạm Văn Hiệp & Lê Đình Quý (2017). Nghiên cứu sử dụng dữ liệu ảnh máy bay không người lái (UAV) trong thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ lớn. Tạp chí Khoa học Đo đạc và Bản đồ. 33: 49-57.

[12]. Hà Quý Quỳnh, Nguyễn Văn Sinh, Đặng Huy Phương & Nguyễn Quảng Trường (2020). Sử dụng máy bay không người lái (UAV) chụp ảnh phục vụ nghiên cứu cấu trúc các hệ sinh thái núi khu vực Tây Nguyên. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam - A. 8A: 30-33.

[13]. Lê Văn Kỷ, Phạm Minh Nghĩa & Phan Huy Anh (2022). Phương pháp ước lượng độ cao rừng sử dụng ảnh UAV-SAR giao thoa phân cực. Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ quân sự. 77: 13-21.

[14]. Francine Hematang, Agustinus Murdjoko, Hendri Hendri & Max Tokede (2022). Application of Unmanned Aerial Vehicle (UAV) for Estimation of Tree Height in Heterogeneous Forest. Biosaintifika: Journal of Biology & Biology Education. 14(2): 168-179.

[15]. Dimitrios Panagiotidis, Azadeh Abdollahnejad, Peter Surový & Vasco Chiteculo (2017). Determining tree height and crown diameter from high-resolution UAV imagery. International Journal of Remote Sensing. 38(8-10): 2392-2410.

[16]. Giuseppina Vacca (2023). Estimating Tree Height Using Low-Cost UAV. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences. XLVIII-M-1-2023: 381-386.

[17]. Shohei Kameyama & Katsuaki Sugiura (2020). Estimating Tree Height and Volume Using Unmanned Aerial Vehicle Photography and SfM Technology, with Verification of Result Accuracy. Drones. 4(2): 19.

[18]. Ismail Colkesen, Taskin Kavzoglu, Umut Gunes Sefercik, Osman Yavuz Altuntas, Mertcan Nazar, Muhammed Yusuf Ozturk & Mustafacan Saygı (2023). Deep Learning Based Poplar Tree Detection and Counting Using Multispectral UAV Images. 6th Advanced Engineering Days (AED)Mersin, Türkiye. 64-67.

[19]. Giuseppina Vacca & Enrica Vecchi (2024). UAV Photogrammetric Surveys for Tree Height Estimation. Drones. 8(3): 106.

[20]. Pengcheng Han, Cunbao Ma, Jian Chen, Lin Chen, Shuhui Bu, Shibiao Xu, Yong Zhao, Chenhua Zhang & Tatsuya Hagino (2022). Fast Tree Detection and Counting on UAVs for Sequential Aerial Images with Generating Orthophoto Mosaicing. Remote Sensing. 14(16): 4113.

[21]. Felix Schiefer, Teja Kattenborn, Annett Frick, Julian Frey, Peter Schall, Barbara Koch & Sebastian Schmidtlein (2020). Mapping forest tree species in high resolution UAV-based RGB-imagery by means of convolutional neural networks. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing. 170: 205-215.

[22]. Phùng Trường Trinh, Chu Đức Hà & Phạm Đức Hà (2024). Tổng quan về ứng dụng của thiết bị bay không người lái trong canh tác trên đồng ruộng. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 13(2): 112-122.

DOI: 10.55250/Jo.vnuf.13.2.2024.112-122

[23]. Nguyễn Trọng Đợi, Đỗ Tấn Nghị, Ngô Anh Tú & Nguyễn Hữu Xuân (2022). Nghiên cứu khả năng ứng dụng của thiết bị UAV chi phí thấp trong đo đạc thành lập bản đồ: thử nghiệm một số công trình trên địa bàn tỉnh Bình Định. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. EME4(1): 202-214.

[24]. Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

[25]. Chính phủ (2025). Nghị định quy định phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Tải xuống

Đã Xuất bản

16/11/2026

Cách trích dẫn

Phạm Quang Dương, Phạm Văn Điển, Phạm Văn Duẩn, & Nguyễn Hải Hòa. (2026). Tổng quan ứng dụng UAV và học máy trong giám sát thành phần loài, ước tính sinh khối và trữ lượng carbon rừng trồng . TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM NGHIỆP, 15(T11), 071–079. https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.T11.2026.071-079

Số

Chuyên mục

Quản lý tài nguyên và Môi trường

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả