Phân tích các mô hình quản lý bảo tồn dựa vào cộng đồng và du lịch sinh thái tại hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam

Tóm tắt

Việt Nam là quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao hàng đầu khu vực, với hệ thống rừng đặc dụng và khu bảo tồn thiên nhiên góp phần quan trọng trong bảo tồn các loài quý hiếm và hệ sinh thái đặc thù. Trong những năm gần đây, nhiều mô hình bảo tồn đã được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, huy động nguồn lực xã hội và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Bài viết này tập trung đánh giá hiệu quả của ba nhóm mô hình tiêu biểu gồm: mô hình đồng quản lý, mô hình quản lý dựa vào cộng đồng và mô hình du lịch sinh thái kết hợp bảo tồn tại 24 Vườn Quốc gia và Khu Bảo tồn thiên nhiên trên toàn quốc. Phương pháp phân tích tổng hợp và đánh giá SWOT được áp dụng nhằm xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của từng mô hình. Kết quả cho thấy, các mô hình đã có sự chuyển biến tích cực từ cơ chế quản lý tập trung của Nhà nước sang quản trị đa bên, trong đó cả ba mô hình được đánh giá là hiệu quả và phù hợp với bối cảnh quản lý rừng hiện nay. Bài viết đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung chính sách và tăng cường tính bền vững trong quản lý rừng đặc dụng ở Việt Nam.