Đặc điểm sinh trưởng và chất lượng vỏ của cây Quế (Cinnamomum cassia BL.) trồng phân tán tại tỉnh Ninh Bình

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng trồng, đặc điểm sinh trưởng, chất lượng vỏ và một số tính chất đất tại các khu vực trồng quế phân tán trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Kết quả điều tra cho thấy quế chủ yếu được trồng phân tán trong vườn hộ gia đình với mật độ thấp (< 300 cây/ha). Các biện pháp thâm canh (bón phân, làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh) hầu như chưa được áp dụng. Các chỉ tiêu sinh trưởng khác biệt rõ rệt giữa các địa điểm. Giai đoạn sinh trưởng mạnh nhất nằm ở nhóm tuổi 10–16 năm, với tốc độ tăng đường kính đạt 1,29–1,53 cm/năm và tốc độ tăng chiều cao đạt cực đại 1,13 m/năm ở tuổi 10; sau đó giảm dần theo tuổi cây. Hàm lượng tinh dầu và các hợp chất dễ bay hơi trong vỏ quế có xu hướng tăng theo tuổi. Hàm lượng (E)-cinnamaldehyde trung bình đạt 53,34% (nhóm tuổi 10–16 năm) và 55,32% (nhóm tuổi 20–30 năm), đều thấp hơn theo TCVN 6029:2008, với mức tiêu chuẩn ≥ 75%. Một số hợp chất chính như (+)-α-pinene, caryophyllene, guaiol và 2-propenal, 3-phenyl- tăng ở nhóm tuổi lớn hơn, trong khi 1,3-hexadiene-2,5-dimethyl-, terpinen-4-ol, 1,8-cineole và β-bisabolene lại giảm. Đất trồng quế có phản ứng chua, thành phần cơ giới từ thịt trung bình đến thịt nặng. Chất hữu cơ và dinh dưỡng tập trung chủ yếu ở tầng mặt và giảm theo chiều sâu, cho thấy điều kiện đất tương đối phù hợp với sinh trưởng của cây quế. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho định hướng phát triển bền vững vùng nguyên liệu quế tại Ninh Bình thông qua tuyển chọn giống, áp dụng các biện pháp thâm canh và nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm.