Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý, bảo tồn rừng Căm xe (Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub.) tại rừng phòng hộ Ninh Hòa - Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiện trạng phân bố, quy mô, cấu trúc, tái sinh và các tác động đến quần thể Căm xe (Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub.) tại rừng phòng hộ Ninh Hòa - Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, làm cơ sở đề xuất giải pháp quản lý và bảo tồn. Kết quả cho thấy quần thể Căm xe phân bố tập trung tại tiểu khu 70 và 72 thuộc xã Tây Ninh Hoà. Diện tích rừng căm xe hiện còn 176,87 ha, giảm 58,31% so với 424,25 ha năm 2016. Cấu trúc rừng có sự phân hóa rõ rệt theo trạng thái, với trữ lượng dao động từ 37,63 đến 104,09 m³/ha; trong khu vực nghiên cứu không ghi nhận rừng có trữ lượng giàu, phân bố đường kính (D_1.3) tập trung chủ yếu ở cấp 8–30 cm (chiếm 90,2%), trong khi các cây có D_1.3 trên 60 cm chỉ chiếm 0,6%, phản ánh sự thiếu hụt nghiêm trọng nhóm cây kích thước lớn. Tầng tái sinh ghi nhận 34 loài, tuy nhiên số loài giảm dần trạng thái suy thoái của rừng (26 loài ở rừng trung bình, 19 loài ở rừng nghèo và 11 loài ở rừng nghèo kiệt). Các tác động phổ biến như lấn chiếm đất làm rẫy (53,21%) và khai thác lâm sản ngoài gỗ (32,93%). Nhìn chung, quần thể Căm xe đang chịu áp lực lớn từ sự suy giảm diện tích, hoạt động khai thác, lấn chiếm đất rừng và khả năng tái sinh tự nhiên kém. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất nhóm giải pháp gồm: bảo vệ nghiêm ngặt diện tích hiện còn; bảo vệ cây mẹ, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh; kiểm soát các điểm nóng vi phạm; ứng dụng công nghệ giám sát và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ rừng.