Đánh giá chức năng bảo vệ đất của một số trạng thái rừng trồng tại vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.8.2026.087-094Từ khóa:
Bảo vệ đất, lòng hồ thủy điện Hòa Bình, rừng trồng, xói mòn đấtTóm tắt
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá chức năng bảo vệ đất của một số trạng thái rừng trồng tại vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình thuộc tỉnh Phú Thọ, gồm rừng trồng cây bản địa 22 tuổi, keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) 5 tuổi, bồ đề (Styrax tonkinensis (Pierre) Craib) 4 tuổi và luồng (Dendrocalamus membranaceus Munro) trên 20 tuổi. Trên mỗi trạng thái rừng, bố trí 03 ô tiêu chuẩn để điều tra cấu trúc lâm phần; lấy mẫu đất ở hai tầng sâu 0-20 cm và 20-40 cm; đồng thời thu thập vật rơi rụng và xác định lượng đất xói mòn. Kết quả cho thấy rừng trồng cây bản địa có kích thước cây và trữ lượng lớn nhất, hàm lượng chất hữu cơ và trữ lượng carbon hữu cơ trong đất cao nhất, lượng vật rơi rụng lớn nhất (20,93 ± 1,76 tấn/ha/năm), đồng thời có lượng đất xói mòn thấp nhất (1,74 ± 0,06 tấn/ha trong thời gian theo dõi). Ngược lại, rừng bồ đề có lượng vật rơi rụng thấp nhất (8,00 ± 0,80 tấn/ha/năm) và lượng đất xói mòn cao nhất (2,21 ± 0,12 tấn/ha trong thời gian theo dõi). Mặc dù có dung trọng đất cao và hàm lượng chất hữu cơ thấp hơn các trạng thái khác, rừng luồng vẫn duy trì lượng đất xói mòn tương đối thấp, có thể nhờ mật độ thân lớn, hệ rễ đan xen gần mặt đất và khả năng duy trì lớp phủ thực vật liên tục. Kết quả nghiên cứu cho thấy chức năng bảo vệ đất của các trạng thái rừng trồng chịu ảnh hưởng tổng hợp của đặc tính đất, điều kiện địa hình, cấu trúc lâm phần, lượng vật rơi rụng và đặc điểm sinh học của loài cây.
Tài liệu tham khảo
[1]. Morgan R. P. C. (2005). Soil Erosion and Conservation (3rd edition). Blackwell Publishing, Oxford, UK.
[2]. Zhu F. & Cheng J. (2022). Comparison of the effects of litter decomposition process on soil erosion under simulated rainfall. Scientific Reports. 12: 20929. DOI: 10.1038/s41598-022-25035-2.
[3]. Food and Agriculture Organization of the United Nations (2015). Soil bulk density determination: Core method. Soil Laboratory Manual. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
[4]. Intergovernmental Panel on Climate Change (2006). 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. Vol. 4: Agriculture, Forestry and Other Land Use. Institute for Global Environmental Strategies, Japan.
[5]. Bùi Xuân Dũng, Đặng Thị Thanh Hoa, Đỗ Thị Kim Thanh, Nguyễn Thị Mỹ Linh & Đào Xuân Dương (2019). Dòng chảy mặt, xói mòn và lượng dinh dưỡng mất đi từ trạng thái rừng trồng keo thuần loài tại vùng đầu nguồn Lương Sơn, Hòa Bình. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 5: 49-58.
[6]. Nguyễn Minh Thanh, Lê Văn Cường, Phùng Minh Tám, Lê Ngọc Hoàn, Lê Thị Khiếu, Trần Minh Phong & Lê Hùng Chiến (2026). Đặc điểm xói mòn đất dưới một số trạng thái thảm thực vật tại khu vực lòng hồ thủy điện Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 15(4): 86-94.
DOI: 10.55250/jo.vnuf.15.4.2026.086-094.
[7]. Cuong L. V., Chien L. H., Karam D. S., Bao T. Q., Quy N. V., Thanh N. M., Hoan L. N. & Tam P. M. (2026). Characteristics of yellow-brown ferralitic soil beneath the canopy of tropical semi-moist evergreen closed forests in the Hoa Binh hydropower reservoir area, Hoa Binh province, Vietnam. Malaysian Journal of Soil Science. 30: 1-15.
