Ảnh hưởng của việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng tới thảm thực vật tại các vùng sinh thái rừng của Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.5.2026.062-071Từ khóa:
Ảnh hưởng , cây tái sinh, tầng cây cao, thảm thực vật rừng, trồng dược liệuTóm tắt
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng đến cấu trúc và khả năng tái sinh của thảm thực vật tại 6 vùng sinh thái rừng ở Việt Nam trong năm 2024. Dữ liệu được thu thập từ các ô tiêu chuẩn có trồng dược liệu và các ô đối chứng, với các chỉ tiêu gồm đường kính thân (D1.3), chiều cao vút ngọn (Hvn), mật độ, trữ lượng và số loài cây gỗ, cùng với đặc điểm tầng cây tái sinh và thảm thực vật tầng thấp. Kết quả cho thấy mật độ cây gỗ tại khu vực trồng dược liệu đạt 250–915 cây/ha, thấp hơn khu đối chứng (280–1.268 cây/ha), giảm khoảng 12–18%, trong khi các chỉ tiêu sinh trưởng như đường kính (6,1–25,8 cm), chiều cao (6,2–17,0 m) và trữ lượng không có khác biệt rõ rệt. Ngược lại, tầng cây tái sinh suy giảm rõ rệt với mật độ 120–1.280 cây/ha so với 700–2.040 cây/ha ở khu đối chứng, tương ứng giảm 40–65%, đồng thời số loài và chiều cao tái sinh cũng thấp hơn. Tầng cây bụi và thảm tươi giảm mạnh về độ che phủ, chỉ đạt 5–65% so với 65–85% ở khu đối chứng. Kết quả cho thấy trồng dược liệu có thể duy trì tầng cây gỗ nhưng làm suy giảm khả năng tái sinh và lớp phủ thực vật tầng thấp.
Tài liệu tham khảo
[1]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2023). Định hướng phát triển dược liệu gắn với quản lý rừng bền vững đến năm 2030, tầm nhìn 2050. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[2]. Balram Dhakal, Michelle Pinard, Nimal Gunatilleke, Celestine Gunatilleke, Sumedha Madawala, A. L. S. Dharmaparakrama & David Burslem (2012). Impacts of cardamom cultivation on montane forest ecosystems in Sri Lanka. Forest Ecology and Management. 274: 151–160.
DOI: 10.1016/j.foreco.2012.02.021
[3]. Phạm Anh Dũng & Lê Đức Hoàng (2020). Đa dạng sinh học và sinh khối thảm thực vật trong các mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng tự nhiên ở miền Trung. Tạp chí Sinh thái và Môi trường. 21(3): 121-132.
[4]. Nguyễn Thị Thanh Hương & Trần Văn Đức (2021). Tác động của mô hình trồng xen cây dược liệu đến cấu trúc thảm thực vật tại khu vực Tây Bắc. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. 11(2): 93-104.
[5]. Vi Thùy Linh, Nguyễn Thanh Bình & Phan Anh Tú (2023). Đánh giá tiềm năng tài nguyên dược liệu và đề xuất giải pháp bảo tồn tại huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh. Tạp chí Dược liệu Việt Nam. 8(4): 71-82.
[6]. Trần Hùng, Nguyễn Hùng, Lê Trang & Phạm Trang (2025). Nghiên cứu sinh trưởng của cây bảy lá một hoa (Paris vietnamensis (Takht.) H.Li) trong điều kiện trồng thử nghiệm dưới tán rừng tại tỉnh Kon Tum. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Đà Nẵng. 23(3): 68-73. DOI: 10.31130/ud-jst.2025.476
[7]. Nguyễn Thị Thanh Hương & Trần Văn Đức (2021). Xây dựng mô hình trồng Hương bài (Pogostemon cablin) dưới tán rừng cao su tại Quảng Bình. Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp. 1(1): 60-70.
[8]. Lý Thị Kiêm, Võ Quang Duy, Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Ngọc Luân & Trần Anh Pha (2020). Điều tra, đánh giá khả năng thích ứng của một số loài dược liệu trồng dưới tán rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát triển các loài dược liệu quý hiếm. Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng.
[9]. Nguyễn Văn Tập (2022). Bảo tồn và phát triển bền vững một số cây thuốc quý hiếm cấp quốc gia tại Hà Giang. Báo cáo tổng kết đề tài cấp tỉnh Hà Giang.
[10]. Hưng Triệu, Nguyễn Đình Hòa & Phạm Văn Dương (2024). Sinh trưởng và dược tính của ba loài Lan kim tuyến (Anoectochilus spp.) trồng dưới tán rừng tại tỉnh Lai Châu. Tạp chí Khoa học và Phát triển. 22(1): 85-95.
