ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA RỪNG TRỒNG KEO TAI TƯỢNG SẢN XUẤT GỖ NHỎ CHUYỂN HÓA SANG CUNG CẤP GỖ LỚN TẠI TUYÊN QUANG

Tóm tắt

Hiểu rõ động thái sinh trưởng và hiệu quả kinh tế của rừng trồng Keo tai tượng (Acacia mangium) dưới các mục tiêu kinh doanh khác nhau có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng đất rừng. Nghiên cứu được thực hiện tại tỉnh Tuyên Quang nhằm đánh giá sinh trưởng và hiệu quả kinh tế của rừng trồng keo tai tượng theo hai hướng kinh doanh gỗ nhỏ và gỗ lớn. Tổng cộng 15 ô tiêu chuẩn tạm thời (500 m²/ô) được thiết lập theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng không theo tỷ lệ, gồm 05 mô hình rừng chưa chuyển hóa (gỗ nhỏ – đối chứng) ở độ tuổi 6–7 năm và 03 mô hình rừng đã chuyển hóa (gỗ lớn) ở độ tuổi 9–11 năm. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu sinh trưởng và trữ lượng tăng theo tuổi rừng, song tốc độ tăng trưởng bình quân năm có xu hướng giảm nhẹ khi rừng bước vào giai đoạn thành thục. Mô hình kinh doanh gỗ nhỏ (6–7 năm) cho lợi nhuận sớm nhưng giá trị gia tăng thấp, với giá trị tương đương hàng năm (AEV) đạt 2,998 triệu đồng/ha/năm, tỷ suất lợi ích – chi phí (BCR) 1,3 và tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) 15,2%. Ngược lại, rừng kinh doanh gỗ lớn (9–11 năm) cho hiệu quả tài chính cao hơn rõ rệt, với AEV trung bình 9,396 triệu đồng/ha/năm, BCR 2,1–2,8 và IRR 17,3–28,8%. Trong nhóm này, chu kỳ 9 năm được xác định là tối ưu, đạt AEV cao nhất (10,201 triệu đồng/ha/năm) và ổn định trước rủi ro biến động kinh tế. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định tiềm năng chuyển đổi rừng trồng keo tai tượng ngắn hạn sang kinh doanh dài hạn nhằm phát triển rừng gỗ lớn bền vững tại Tuyên Quang.