Thực trạng và giải pháp bố trí ổn định dân cư phòng chống thiên tai vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.2.2026.074-084Từ khóa:
Bố trí dân cư, dân tộc thiểu số, Sơn La, thiên taiTóm tắt
Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng công tác bố trí ổn định dân cư tại các khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) tỉnh Sơn La giai đoạn 2021 đến tháng 5 năm 2025, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện. Phương pháp nghiên cứu bao gồm: thu thập tài liệu thứ cấp; điều tra khảo sát bằng bảng hỏi đối với 90 cán bộ các cấp và 200 hộ dân; thống kê mô tả; tổng hợp, phân tích số liệu; đánh giá bằng thang đo Likert nhằm xác định mức độ phù hợp và tác động của phương án bố trí dân cư đến đời sống và sinh kế của người dân. Kết quả cho thấy tỉnh Sơn La đã triển khai 64 dự án, hoàn thành 33 dự án và bố trí ổn định cho 1.351 hộ dân, đạt 52,9% kế hoạch, chủ yếu theo hình thức bố trí tập trung. Hạ tầng thiết yếu được đầu tư tương đối đầy đủ, đời sống và sinh kế của người dân sau tái định cư có cải thiện, song hiệu quả thực hiện vẫn chịu ảnh hưởng bởi hạn chế về đất sản xuất, tiếp cận vốn, khoa học kỹ thuật và năng lực cán bộ cơ sở. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của công tác bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ủy ban Dân tộc (2021). Báo cáo nghiên cứu khả thi Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030 (giai đoạn 1: từ năm 2021-2025).
[2]. Đinh Thị Hải Vân (2014). Nâng cao năng lực cộng đồng: Bảo vệ môi trường, thích ứng với BĐKH. Sách tham khảo. NXB Nông nghiệp.
[3]. Đinh Thị Hải Vân & Nguyễn Thị Út (2015). Tác động của biến đổi khí hậu tới trồng trọt tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Kỷ yếu Hội thảo quốc tế lần thứ 3 về biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nông nghiệp tại khu vực châu Á gió mùa. Khách sạn Sanur Paradise Plaza, Bali, Indonesia.
[4]. Đinh Thị Hải Vân & Trần Đức Viên (2010). Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và khả năng thích ứng của người dân. Kỷ yếu Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ 3 năm 2010. Bộ Tài nguyên và Môi trường.
[5]. Đỗ Văn Viện, Nguyễn Quốc Chỉnh, Nguyễn Thị Thu Hương, Đồng Đạo Dũng & Nguyễn Hải Núi (2016). Phát triển sinh kế bền vững vùng đồng bào các DTTS ở tỉnh Quảng Ngãi. NXB Đại học Nông nghiệp.
[6]. Lejano RP, H.C. & Berkes F (2021). Co-production of risk knowledge and improvement of risk communication: A threelegged stool. Int J Disaster Risk Reduct. 64: 102508.
[7]. Ngô Quang Sơn & Nguyễn Văn Sương (2021). Giải pháp tổng thể ứng phó với BĐKH và nâng cao năng lực phòng tránh thiên tai của cộng đồng các DTTS tại chỗ ở Tây Nguyên trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay. Tạp chí Nghiên cứu Dân tộc và Văn hóa. 24- 31
[8]. UBND tỉnh Sơn La (2021-2025). Báo cáo số 217/BC-UBND của UBND tỉnh Sơn La về Kết quả thực hiện Chương trình bố trí dân cư theo Quyết định số 590/QĐ-TTg.
[9]. Likert R. (1932). A Technique for the Measurement of Attitudes, Archives of Psychology. New York University, USA. Archives of Psychology. 8-2.
