Ứng dụng phương pháp Heat Ratio Method trong đánh giá dòng nhựa và ước tính lượng nước sử dụng của cây Giáng hương (Pterocarpus macrocarpus Kurz.) trồng tại Trường Đại học Lâm nghiệp, Xuân Mai, Hà Nội
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.8.2026.102-110Từ khóa:
Cây xanh đô thị, dòng nhựa, Giáng hương, Heat Ratio Method, sử dụng nướcTóm tắt
Nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm dòng nhựa và ước tính lượng nước sử dụng của cây Giáng hương (Pterocarpus macrocarpus Kurz.) trưởng thành trồng tại Trường Đại học Lâm nghiệp, Xuân Mai, Hà Nội. Dòng nhựa của hai cây trưởng thành (SFM1C03 và SFM1C08) có đường kính ngang ngực (DBH) 27 và 32 cm được theo dõi liên tục trong 153 ngày bằng thiết bị SFM1 Sap Flow Meter theo phương pháp Heat Ratio Method (HRM), với chu kỳ ghi dữ liệu 10 phút. Kết quả ghi nhận dòng nhựa của cả hai cây có biến động ngày - đêm rõ rệt: bắt đầu tăng vào khoảng 06:00-07:00, đạt giá trị cực đại trong khoảng 10:00-13:00 và giảm xuống mức thấp vào ban đêm. Vận tốc dòng nhựa ở lớp gỗ phía ngoài cao hơn lớp gỗ phía trong. Cây SFM1C08 có tổng lượng nước sử dụng 8,67 kL, trung bình 56,7 L/ngày, cao hơn khoảng 47% so với cây SFM1C03 (5,90 kL và 38,6 L/ngày). Lượng nước sử dụng trung bình ngày có xu hướng tăng từ tháng 4 đến tháng 6, đồng thời với sự gia tăng của nhiệt độ và bức xạ mặt trời. Kết quả ban đầu cho thấy phương pháp HRM có khả năng cung cấp các chỉ tiêu định lượng về động thái vận chuyển nước của cây, góp phần hỗ trợ xác định nhu cầu tưới theo từng cá thể, theo dõi biến động sinh lý và nâng cao hiệu quả quản lý cây xanh đô thị. Tuy nhiên, do nghiên cứu mới thực hiện trên hai cá thể và lượng nước được ước tính từ các thông số đo cùng các giả định tích hợp trong phần mềm, cần tiếp tục mở rộng số lượng mẫu và điều kiện nghiên cứu để tăng khả năng khái quát hóa kết quả.
Tài liệu tham khảo
[1]. Steppe K., Vandegehuchte M. W., Tognetti R. & Mencuccini M. (2015). Sap flow as a key trait in the un-derstanding of plant hydraulic functioning. Tree Physiolo-gy. 35(4): 341-345. DOI: 10.1093/treephys/tpv033.
[2]. Burgess S. S. O., Adams M. A., Turner N. C., Bever-ly C. R., Ong C. K., Khan A. A. H. & Bleby T. M. (2001). An improved heat pulse method to measure low and reverse rates of sap flow in woody plants. Tree Physiology. 21(9): 589-598. DOI: 10.1093/treephys/21.9.589.
[3]. Clearwater M. J., Meinzer F. C., Andrade J. L., Goldstein G. & Holbrook N. M. (1999). Potential errors in measurement of nonuniform sap flow using heat dissipa-tion probes. Tree Physiology. 19(10): 681-687.
DOI: 10.1093/treephys/19.10.681.
[4]. Ford C. R., McGuire M. A., Mitchell R. J. & Teskey
R. O. (2004). Assessing variation in the radial profile of sap flux density in Pinus species and its effect on daily water use. Tree Physiology. 24(3): 241-249.
DOI: 10.1093/treephys/24.3.241.
[5]. Nadezhdina N., Čermák J. & Ceulemans R. (2002). Radial patterns of sap flow in woody stems of dominant and understory species: scaling errors associated with positioning of sensors. Tree Physiology. 22(13): 907-918. DOI: 10.1093/treephys/22.13.907.
[6]. Oren R., Sperry J. S., Katul G. G., Pataki D. E., Ewers B. E., Phillips N. & Schäfer K. V. R. (1999). Survey and syn-thesis of intra- and interspecific variation in stomatal sen-sitivity to vapour pressure deficit. Plant, Cell and Envi-ronment. 22(12): 1515-1526. DOI: 10.1046/j.1365-3040.1999.00513.
