Nhận thức, thái độ và mức độ sẵn sàng hỗ trợ bảo tồn voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus) của ba nhóm liên quan tại Vườn quốc gia Cát Bà
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.6.2026.085-093Từ khóa:
Các bên liên quan, nhận thức bảo tồn, thái độ bảo tồn, trachypithecus poliocephalus, voọc Cát Bà, Vườn quốc gia Cát BàTóm tắt
Nghiên cứu nhằm đánh giá nhận thức, thái độ và mức độ sẵn sàng hỗ trợ bảo tồn voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus) của cán bộ Vườn quốc gia, người dân địa phương và khách du lịch tại Vườn quốc gia Cát Bà. Dữ liệu từ 300 phiếu khảo sát, gồm 50 cán bộ, 100 người dân và 150 khách du lịch, được phân tích bằng thống kê mô tả, kiểm định so sánh giữa các nhóm và các mô hình hồi quy. Kết quả cho thấy ba nhóm khác biệt có ý nghĩa thống kê về nhận thức, thái độ và mức độ sẵn sàng hỗ trợ (p < 0,001). Cán bộ Vườn quốc gia có điểm nhận thức và thái độ cao nhất, trong khi người dân địa phương có mức độ sẵn sàng hỗ trợ cao nhất. So với cán bộ Vườn quốc gia, người dân địa phương có tỷ số chênh thuộc nhóm sẵn sàng hỗ trợ ở mức cao lớn gấp 10,683 lần (OR = 10,683; KTC 95%: 4,193–27,216; p < 0,001), còn điểm nhận thức và thái độ không phải là yếu tố dự báo có ý nghĩa trong mô hình logistic. Kết quả cung cấp bằng chứng định lượng về sự khác biệt giữa các nhóm liên quan và cho thấy các hoạt động truyền thông, huy động sự tham gia bảo tồn cần được thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng.Tài liệu tham khảo
[1]. Bennett, N. J., Roth, R., Klain, S. C., Chan, K., Christie, P., Clark, D. A. & Wyborn, C. (2017). Conservation social science: Understanding and integrating human dimensions to improve conservation. Biological conservation. 205: 93-108. DOI: 10.1016/j.biocon.2016.10.006
[2]. St John, F. A., Edwards-Jones, G., & Jones, J. P. (2010). Conservation and human behaviour: lessons from social psychology. Wildlife Research. 37(8): 658-667. DOI: 10.1071/WR10032
[3]. K. M. Hariohay, R. D. Fyumagwa, J. R. Kideghesho, & E. Røskaft (2018). Awareness and attitudes of local people toward wildlife conservation in the Rungwa Game Reserve in Central Tanzania. Human Dimensions of Wildlife. 23(6): 503-514.
DOI: 10.1080/10871209.2018.1494866
[4]. Z. R. Mir, A. Noor, B. Habib, & G. G. Veeraswami (2015). Attitudes of local people toward wildlife conservation: A case study from the Kashmir Valley. Mountain Research and Development. 35(4): 392-400. DOI: 10.1659/MRD-JOURNAL-D-15-00030.1
[5]. C. N. Ochieng, T. Thenya, P. Shah, & G. Odwe (2021). Awareness of traditional knowledge and attitudes towards wildlife conservation among Maasai communities: The case of Enkusero Sampu Conservancy, Kajiado County in Kenya. African Journal of Ecology. 59(3): 645-655. DOI: 10.1111/aje.12872
[6]. U. H. Khatun & E. Røskaft (2012). Attitudes of the local community towards the conservation of the common langur (Semnopithecus entellus) in Keshabpur, Bangladesh. International Journal of Biodiversity and Conservation. 4(11): 385-399. DOI: 10.5897/IJBC12.035
[7]. Niu, K., Liu, W., Xiao, Z., Wu, A., Yang, T., Riondato, I. & Giacoma, C. (2019). Exploring local perceptions of and attitudes toward endangered François’ langurs (Trachypithecus francoisi) in a human-modified habitat. International Journal of Primatology. 40(3): 331-355. DOI: 10.1007/s10764-019-00091-0
[8]. Thinley, P., Rajaratnam, R., Tighe, M., Vernes, K., Norbu, T., Dorji, R., & Tenzin, S. (2019). Understanding primate‐human interaction: Socioeconomic correlates of local awareness and attitude toward the endangered golden langur Trachypithecus geei (Khajuria, 1956) in Bhutan. American Journal of Primatology. 81(6): e22995.
[9]. Naidoo, R., & Adamowicz, W. L. (2005). Biodiversity and nature-based tourism at forest reserves in Uganda. Environment and Development Economics. 10(2): 159-178. DOI: 10.1017/S1355770X0400186X
[10]. Roberts, R. M., Jones, K. W., Seidl, A., Ek, A., & Smith, H. (2017). Conservation finance and sustainable tourism: the acceptability of conservation fees to support the Tambopata National Reserve, Peru. Journal of Sustainable Tourism. 25(10): 1353-1366.
DOI: 10.1080/09669582.2016.1257630
[11]. An, L. T., Dinh, N. C., Thoai, T. Q., Kien, N. D., Dung, T. Q., Phan, N. T. & Hung, P. X. (2022). International Tourists’ Willingness to Pay for A Wildlife Conservation Program: A Case Study of Northern Yellow-Cheeked Gibbons in Bach Ma National Park, Vietnam. Environment and Ecology Research. 10(6): 755-769. DOI: 10.13189/eer.2022.100611
[12]. B. M. Rawson, N. Leonard, H. Covert, & T. Nadler. (2020). Trachypithecus poliocephalus. Available: DOI: 10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T39871A17959804.en
[13]. R. Hendershott, B. Rawson & A. Behie (2018). Home range size and habitat use by Cat Ba langurs (Trachypithecus poliocephalus) in a disturbed and fragmented habitat. International Journal of Primatology. 39(4): 547-566. DOI: 10.1007/s10764-018-0051-9
[14]. I. Schneider, I. H. M. Tielen, J. Rode, P. Levelink, & D. Schrudde (2010). Behavioral observations and notes on the vertical ranging pattern of the Critically Endangered Cat Ba langur (Trachypithecus poliocephalus poliocephalus) in Vietnam. Primate Conservation. 25: 111-117. DOI: 10.1896/052.025.0104
