Xác định trình tự mã vạch DNA phục vụ giám định loài Sến mật (Madhuca pasquieri) tại Thái Nguyên

Các tác giả

  • Hà Bích Hồng Trường Đại học Lâm nghiệp
  • Ma Seo Sèng Trường Đại học Lâm nghiệp
  • Vũ Văn Thông Công ty TNHH Nông nghiệp Vy Anh
  • Nguyễn Đăng Cường Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
  • Nguyễn Thế Hưởng Trường Đại học Lâm nghiệp
  • Bùi Văn Thắng Trường Đại học Lâm nghiệp

DOI:

https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.T11.2026.128-137

Từ khóa:

Chỉ thị di truyền, Định danh phân tử, GenBank, mã vạch DNA, Sến mật, Thái Nguyên

Tóm tắt

Sến mật (Madhuca pasquieri) là loài cây gỗ đặc hữu, quý hiếm và đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cao tại Việt Nam. Do thiếu hụt các dữ liệu di truyền học phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định bộ mã vạch DNA tiêu chuẩn cho loài Sến mật tại tỉnh Thái Nguyên. Ba chỉ thị phân tử phổ biến bao gồm hai vùng gen lục lạp (rbcL, trnL–trnF) và một vùng gen nhân (ITS) được phân tích cho thấy, hiệu suất nhân bản PCR và giải trình tự nucleotide của cả ba chỉ thị đều đạt 100%. So sánh trình tự cho thấy sự đồng nhất tuyệt đối (100%) giữa các mẫu thu thập tại năm khu vực thuộc tỉnh Thái Nguyên đối với hai vùng gen rbcL và trnL–trnF. Ngược lại, vùng gen ITS thể hiện độ đa hình cao với 41 vị trí nucleotide biến đổi trong tổng số 830 bp, cho thấy tiềm năng của chỉ thị này trong việc đánh giá đa dạng di truyền nội loài. Đáng chú ý, nghiên cứu đã công bố thành công 06 trình tự mã vạch mới lên Ngân hàng gen quốc tế (GenBank) với các mã số truy cập từ PV786639 đến PV786642 và PV770039 đến PV770041. Đây là những dữ liệu mã vạch DNA đầu tiên của loài Sến mật được ghi nhận trên cơ sở dữ liệu di truyền thế giới. Kết quả này cung cấp công cụ định danh phân tử chính xác cho loài Sến mật, giúp phân biệt với các loài dễ nhầm lẫn và đặt nền móng quan trọng cho các chiến lược bảo tồn nguồn gen thực vật đặc hữu tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

[1]. Nguyễn Tiến Bân (2003). Danh lục các loài thực vật Việt Nam. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.

[2]. Cuong Dang Nguyen, Tuan Hung Nguyen, Chung Hoang Do, Hoan Cong Nguyen, Son Ngoc Ho, Tuan Tuan Bui & Tien Thanh Nguyen (2025). Ecological characteristics and suitable habitat of threatened species Madhuca pasquieri (Dubard) H.Ja in Thai Nguyen province, Viet Nam. Journal of Information Systems Engineering & Management. 10 (48s): 147-154

[3]. Nguyễn Tiến Bân, Trần Đình Lý, Nguyễn Tập, Vũ Văn Dũng, Nguyễn Nghĩa Thìn, Nguyễn Văn Tiến & Nguyễn Khắc Khôi (2007). Sách Đỏ Việt Nam–Phần II. Thực vật. NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ.

[4]. Peter M Hollingsworth, Sean W Graham & Damon P Little (2011). Choosing and using a plant DNA barcode. PloS one. 6(5): e19254.

[5]. De-Zhu Li, Lian-Ming Gao, Hong-Tao Li, Hong Wang, Xue-Jun Ge, Jian-Quan Liu, Zhi-Duan Chen, Shi-Liang Zhou & Shi-Lin Chen (2011). Comparative analysis of a large dataset indicates that internal transcribed spacer (ITS) should be incorporated into the core barcode for seed plants. Proceedings of the National Academy of Sciences. 108(49): 19641-19646.

[6]. W. J. Kress & D. L. Erickson (2007). A two-locus global DNA barcode for land plants: The coding rbcL gene complements the non-coding trnH–psbA spacer region. PLoS ONE. 2(6): e508.

[7]. Jun Wen, Elizabeth A Zimmer (1996). Phylogeny and biogeography of Panax L.(the ginseng genus, Araliaceae): inferences from ITS sequences of nuclear ribosomal DNA. Molecular phylogenetics & evolution. 6(2): 167-177.

[8]. Jennifer A Tate & Beryl B Simpson (2003). Paraphyly of Tarasa (Malvaceae) and diverse origins of the polyploid species. Systematic Botany. 28(4): 723-737.

[9]. Tom A Hall (1999). BioEdit: a user-friendly biological sequence alignment editor and analysis program for Windows 95/98/NT. Nucleic acids symposium series. Oxford. 95-98.

[10]. Koichiro Tamura, Glen Stecher, Sudhir Kumar (2021). MEGA11: molecular evolutionary genetics analysis version 11. Molecular biology & evolution. 38(7): 3022-3027.

[11]. Hà Bích Hồng, Nguyễn Thế Hưởng, Vũ Phạm Thảo Vy & Vũ Văn Thông (2022). Xác định một số trình tự ADN mã vạch của loài Đinh mật (Fernandoa brilletii) tại tỉnh Thái Nguyên. Tạp chí Khoa học và công nghệ Lâm nghiệp. 4: 30-39. DOI: 10.55250/jo.vnuf.2022.4.030-039

Tải xuống

Đã Xuất bản

16/11/2026

Cách trích dẫn

Hà Bích Hồng, Seo Sèng, M., Văn Thông, V., Nguyễn Đăng Cường, Nguyễn Thế Hưởng, & Văn Thắng, B. (2026). Xác định trình tự mã vạch DNA phục vụ giám định loài Sến mật (Madhuca pasquieri) tại Thái Nguyên. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM NGHIỆP, 15(T11), 128–137. https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.T11.2026.128-137

Số

Chuyên mục

Công nghệ sinh học và Giống cây trồng

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả

<< < 1 2 3 > >>