Nghiên cứu ảnh hưởng của thành phần hỗn hợp ruột bầu và chế độ che sáng đến sinh trưởng cây con Sến mật (Madhuca pasquieri (Dubard) H. J. Lam) trong giai đoạn vườn ươm
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.5.2026.022-031Từ khóa:
Che sáng, hỗn hợp ruột bầu, Sến mật, sinh trưởngTóm tắt
Sến mật (Madhuca pasquieri) là loài cây gỗ lớn quý hiếm, có giá trị cao về kinh tế và sinh thái. Theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), loài này được xếp vào mức Sắp nguy cấp (VU) trong Sách Đỏ thế giới và mức Nguy cấp (EN) trong Sách Đỏ Việt Nam. Nghiên cứu này trình bày kết quả đánh giá ảnh hưởng của thành phần hỗn hợp ruột bầu và chế độ ánh sáng đến sinh trưởng và phát triển của cây con Sến mật trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả cho thấy trong giai đoạn sau 8 tháng tuổi, thành phần hỗn hợp ruột bầu và chế độ che sáng có tác động rõ rệt tới sinh trưởng của cây con Sến mật. Công thức thành phần hỗn hợp ruột bầu gồm 83% đất tầng B + 15% phân vi sinh hữu cơ + 2% NPK cho sinh trưởng cây con tốt nhất, thể hiện qua các chỉ tiêu đường kính cổ rễ (D₀₀ = 0,51 cm) và chiều cao vút ngọn (HVN = 46,3 cm). Bên cạnh đó, chế độ ánh sáng cũng có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng của cây con Sến mật là loài ưa bóng trong giai đoạn đầu sinh trưởng. Do vậy, trong thực tiễn sản xuất cây giống Sến mật tại vườn ươm cần áp dụng mức che sáng thích hợp từ 50–70%. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng và hoàn thiện quy trình kỹ thuật sản xuất cây giống Sến mật đạt chất lượng cao.
Tài liệu tham khảo
[1]. Lê Mộng Chân & Lê Thị Huyên (2000). Tên cây rừng Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
[2]. Nguyễn Thị Thoa (2014). Nghiên cứu tính đa dạng và đề xuất giải pháp bảo tồn thực vật thân gỗ trên núi đá vôi ở Khu Bảo tồn Thiên nhiên Thần Sa – Phượng Hoàng, tỉnh Thái Nguyên. Luận án tiến sỹ, Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên, 2014.
[3]. Kan L., Liao Q., Chen Z., Wang S., Ma Y., Su Z. & Zhang L. (2021). Dynamic transcriptomic and Metabolomic analyses of Madhuca pasquieri (Dubard) HJ Lam during the post-germination stages. Frontiers in Plant Science. 12: 1-22. DOI: 10.3389/fpls.2021.731203.
[4]. Cuong Dang Nguyen, Tuan Hung Nguyen, Chung Hoang Do, Hoan Cong Nguyen, Son Ngoc Ho, Tuan Tuan Bui & Tien Thanh Nguyen (2025). Ecological characteristics and suitable habitat of threatened species Madhuca pasquieri (Dubard) H.Ja in Thai Nguyen province, Viet Nam. Journal of Information Systems Engineering and Management. 10: 1335-1345. DOI: 10.52783/jisem.v10i48s.9832.
[5]. Nguyễn Minh Đức (2016). Nghiên cứu ảnh hưởng của giàn che đến sinh trưởng của cây con sến mật (Madhuca pasquieri (dubard) h.j.lam) tại Tam Quy, Hà Trung, Thanh Hóa. Tạp chí Khoa học, Trường Đại Học Hồng Đức. 30: 5-12.
[6]. Đỗ Anh Tuân (2013). Ảnh hưởng của che sáng và thành phần ruột bầu đến tỷ lệ sống và sinh trưởng của cây con Giổi ăn hạt (Michelia tonkinensis A.Chev). Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp. 3: 2838 - 2844.
[7]. Nguyễn Hải Tuất & Nguyễn Trọng Bình (2005). Khai thác và sử dụng SPSS xử lý số liệu trong lâm nghiệp. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[8]. R Core Team (2020). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. https://www.R-project.org/.
[9]. Phạm Văn Hường, Lê Hồng Việt, Trần Quang Bảo & Nguyễn Thị Hoa (2017). Ảnh hưởng của phân tổng hợp NPK đến đặc điểm sinh trưởng Giáng Hương quả to (Pterocarpus macrocarpus Kurz) 12 tháng tuổi trong điều kiện vườn ươm. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 3: 57-67.
[10]. Thimothy P.C.E. (2012). Differential growth responses in seedlings of ten species of Dipterocarpaceae to experimental shading and defoliation. Journal of Tropical Ecology. 28: 377-384.
