Đánh giá sinh trưởng và tỷ lệ sống của một số loài cây gỗ bản địa trong mô hình phục hồi rừng nghèo kiệt tại Vườn Quốc gia Xuân Liên, tỉnh Thanh Hóa
Từ khóa:
Từ khóa: Cây bản địa, Vườn Quốc gia Xuân Liên, rừng nghèo kiệt, phục hồi rừng, tỷ lệ sống, Sinh trưởngTóm tắt
Trồng làm giàu rừng bằng cây gỗ bản địa là giải pháp quan trọng nhằm phục hồi rừng tự nhiên nghèo kiệt và tái lập cấu trúc thảm thực vật. Tại Vườn Quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa), từ năm 2021 Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia phối hợp Ban Quản lý VQG triển khai mô hình trồng làm giàu trên 19,6 ha, với 52 loài và tổng 14.707 cây. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả chung của mô hình thông qua tỷ lệ sống và độ tàn che, đồng thời phân tích sinh trưởng của nhóm loài ưu tiên có đủ dữ liệu theo dõi. Mười lăm tâm giám sát cố định được định vị bằng GPS; các chỉ tiêu được ghi nhận định kỳ gồm chiều cao cây (H), đường kính cổ rễ (Doo), tăng trưởng hàng năm chiều cao và đường kính bình quân. Kết quả cho thấy sau 4 năm, tỷ lệ sống trung bình đạt 87,3%; độ tàn che tăng từ 55% (2022) lên 72% (2024), phản ánh xu thế hình thành tầng tán mới và quá trình khép tán của lâm phần phục hồi. Trong nhóm loài ưu tiên, một số loài như Quế, Chò chỉ, Lim xanh và Sến trung thể hiện sinh trưởng vượt trội về chiều cao và/hoặc đường kính cổ rễ, góp phần tạo tán sớm và cải thiện điều kiện vi khí hậu dưới tán. Những kết quả này khẳng định tính phù hợp của cơ cấu loài và biện pháp kỹ thuật lâm sinh đã áp dụng, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các bước tiếp theo trong phục hồi rừng và quy hoạch Vườn thực vật Xuân Liên.
Tài liệu tham khảo
[1].Rey Benayas, J. M., Newton, A. C., Diaz, A., & Bullock, J. M. (2009). Enhancement of biodiversity and ecosystem services by ecological restoration: A meta-analysis. Science, 325(5944), 1121–1124.
[2]. Lamb, D., Erskine, P. D., & Parrotta, J. A. (2005). Restoration of managed tropical forests: answering the loss of biodiversity. Science, 310(5754), pp. 1628-1632.
[3]. FAO. (2018). Forest landscape restoration in drylands and semi-arid lands (FAO Forestry Paper No. 175). Food and Agriculture Organization of the United Nations.
[4]. Bảo Huy & Nguyễn Thế Hiển (2021). Hướng dẫn kỹ thuật phục hồi rừng tự nhiên. Tropenbos Việt Nam.
[5]. Chazdon, R. L. (2014). Second growth: The promise of tropical forest regeneration in an age of deforestation. University of Chicago Press.
[6]. Phạm Thế Quế (2002). Kỹ thuật trồng một số loài cây bản địa, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
[7]. Trần Quang Bảo (2015). Giáo trình Điều tra rừng, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
[8]. Vũ Tiến Hinh (2006). Giáo trình Đo đạc rừng, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
[9]. Nguyễn Huy Sơn (2005). Nghiên cứu kỹ thuật trồng một số loài cây bản địa có giá trị kinh tế cho vùng hệ sinh thái rừng vùng núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp.
[10]. Millet, J., Tran, N., Vien-Ngoc, N., Tran-Thi, T., & Prat, D. (2013). Enrichment planting of native species for biodiversity conservation in a logged tree plantation in Vietnam. New Forests, 44(3), 369–383.
[11]. Holl, K. D., Reid, J. L., Chaves-Fallas, J. M., Oviedo-Brenes, F., & Zahawi, R. A. (2017). Local tropical forest restoration strategies affect tree recruitment more than area-wide factors. Journal of Applied Ecology, 54(4), 1092–1102. https://doi.org/10.1111/1365-2664.12809
[12]. Võ Đại Hải & Trần Văn Con (2009). Thực trạng và giải pháp phục hồi rừng tự nhiên sau nương rẫy ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Lâm nghiệp, số 2/2009, trang 849-857.
[13]. Ban quản lý Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên (2021). Phương án quản lý rừng bền vững giai đoạn 2021-2030, Thanh Hóa.
[14]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2018). Thông tư số 29/2018/TT-BNNPTNT về Quy định về biện pháp lâm sinh.
[15]. Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia (2024). Báo cáo số 5: Giám sát thực hiện rừng Xuân Liên 2021 (giai đoạn tháng 3/2021 - 12/2024), TP. Hồ Chí Minh.
