Nghiên cứu tuyển chọn vi khuẩn vùng rễ có khả năng tăng tính chịu hạn cho cây trồng từ mẫu đất thu thập ở tỉnh Đắk Lắk
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.4.2026.003-012Từ khóa:
Lysinibacillus sp, Psychrobacillus sp, stress hạn, vi khuẩn chịu hạnTóm tắt
Hiện nay tình trạng hán hán đang ngày càng ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất trồng trọt ở nhiều nước trên thế giới. Nhiều giải pháp đã được nghiên cứu và triển khai, bao gồm hướng sử dụng các chủng vi khuẩn đất có khả năng tăng tính chịu hạn cho cây trồng trong điều kiện thiếu nước. Từ mẫu đất thu được ở tỉnh Đắk Lắk, 12 chủng vi khuẩn đã được sàng lọc có khả năng sinh trưởng tốt trên môi trường có áp suất thẩm thấu cao. Các chủng này được đánh giá in vitro các đặc điểm sinh hóa liên quan đến khả năng kích thích sinh trưởng cây trồng. Bên cạnh đó, đánh giá tác động của các chủng đến sự sinh trưởng của cây cúc thì chọn lọc được 3 chủng làm tăng các chỉ tiêu sinh trưởng gồm khối lượng tươi và khô, chiều dài thân và rễ so với đối chứng trong điều kiện tưới đủ nước. Các chủng này cũng đã được chứng minh có khả năng tăng tính chịu hạn cho cây cúc trong điều kiện thiếu nước và giúp cây tái phục hồi hoàn toàn khi được tưới nước bổ sung. Định danh phân tử xác định 03 chủng này là Psychrobacillus sp. S7, Lysinibacillus sp. C1 và Lysinibacillus sp. C4. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đây là các chủng vi khuẩn tiềm năng cho hướng nghiên cứu phát triển các chế phẩm sinh học hỗ trợ cây trồng trong điều kiện stress hạn.
Tài liệu tham khảo
[1]. World Meteorological Organization (2021). 2021 State of climate services: Water. Truy cập từ https://library.wmo.int/idurl/4/57630
[2]. United Nations Convention to Combat Desertification (2022). Drought in numbers. Truy cập từ https://www.unccd.int/sites/default/files/2022-05/Drought%20in%20Numbers.pdf
[3]. Razi K. & Muneer S. (2021). Drought stress-induced physiological mechanisms, signaling pathways and molecular response of chloroplasts in common vegetable crops. Critical Reviews in Biotechnology. 41(5): 669-691.
[4]. Niu X., Song L., Xiao Y. & Ge W. (2018). Drought-tolerant plant growth-promoting rhizobacteria associated with foxtail millet in a semi-arid agroecosystem and their potential in alleviating drought stress. Frontiers in microbiology. 8: 2580.
[5]. El-Saadony M. T., Saad A. M., Mohammed D. M., Fahmy M. A., Elesawi I. E., Ahmed A. E., Algopishi U. B., Elrys A. S., Desoky E.-S. M. & Mosa W. F. (2024). Drought-tolerant plant growth-promoting rhizobacteria alleviate drought stress and enhance soil health for sustainable agriculture: A comprehensive review. Plant Stress. 14: 100632.
[6]. Vurukonda S. S. K. P., Vardharajula S., Shrivastava M. & SkZ A. (2016). Enhancement of drought stress tolerance in crops by plant growth promoting rhizobacteria. Microbiological research. 184: 13-24.
[7]. Liu K., Deng F., Zeng F., Chen Z.-H., Qin Y. & Chen G. (2025). Plant growth-promoting rhizobacteria improve drought tolerance of crops: a review. Plant Growth Regulation. 1-15.
[8]. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2023). Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia năm 2023.
[9]. United Nations Covention to Combat Desertification (2025). Drought hotspots around the world 2023-2025.
[10]. Enebe M. C. & Babalola O. O. (2018). The influence of plant growth-promoting rhizobacteria in plant tolerance to abiotic stress: a survival strategy. Applied microbiology and biotechnology. 102(18): 7821-7835.
[11]. Döbereiner J., Alef K. & Nannipieri P. (1995). Isolation and identification of aerobic nitrogen-fixing bacteria from soil and plants. Methods in Applied Soil Microbiology and Biochemistry. Academic press, London. 134-141.
[12]. Tiêu chuẩn Việt Nam (1996). TCVN 6167:1996 về phân bón vi sinh vật phân giải hợp chất photpho khó tan.
[13]. Lynne A. M., Louden B. C. & Daniel Haarmann (2011). Use of Blue Agar CAS Assay for Siderophore Detection. Journal Of Microbiology & Biology Education. 51-53.
[14]. Louden B. C., Haarmann D. & Lynne A. M. (2011). Use of blue agar CAS assay for siderophore detection. Journal of Microbiology & Biology Education. 12(1): 51-53.
[15]. Đặng Thị Thanh Tâm, Dương Thuý Hiền, Nguyễn Thị Thu & Nguyễn Vũ Phương Thảo (2024). Tác động của một số chủng vi khuẩn tiềm năng đến sự sinh trưởng của cây hoa cúc pha lê vàng. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 22: 1605-1614.
[16]. Farhad M.-A., Jabbari L., Nekouei R. K. & Aalami A. (2016). A simple and rapid system for DNA and RNA isolation from diverse plants using handmade kit. Protocol Exchange.
[17]. Yadav V. K., Bhagat N. & Sharma S. K. (2022). Modulation in plant growth and drought tolerance of wheat crop upon inoculation of drought-tolerant-Bacillus species isolated from hot arid soil of India. Journal of Pure and Applied Microbiology. 16(1): 246-263.
[18]. Kim T. J., Hwang Y. J., Park Y. J., Lee J. S., Kim J. K. & Lee M.-H. (2024). Metabolomics reveals Lysinibacillus capsici TT41-induced metabolic shifts enhancing drought stress tolerance in kimchi cabbage (Brassica rapa L. subsp. pekinensis). Metabolites. 14(2): 87.
[19]. Hernández-Cortés S., Hernández-Alcántara N., Díaz Yayguaje M., Agustín Guzmán J., Tenorio D., Oliva A. M., Rodríguez M. C., Dussán J., Rada F. & Lasso E. (2026). Enhancing drought resilience in common bean (Phaseolus vulgaris) through Lysinibacillus sphaericus inoculation. Discover Plants. 3(1): 1.
[20]. Jamal Q. M. S. & Ahmad V. (2022). Lysinibacilli: A biological factories intended for bio-insecticidal, bio-control, and bioremediation activities. Journal of Fungi. 8(12): 1288.
[21]. Jinal H. N., Gopi K., Kumar K. & Amaresan N. (2021). Effect of zinc-resistant Lysinibacillus species inoculation on growth, physiological properties, and zinc uptake in maize (Zea mays L.). Environmental Science and Pollution Research. 28(6): 6540-6548.
[22]. da Silva M. B. F., da Mota F. F., Jurelevicius D., de Carvalho Azevedo V. A., da Costa M. M., Góes-Neto A., Ramos R. T. J., de Castro Soares S., Rosado A. S. & Seldin L. (2022). Genomic analyses of a novel bioemulsifier-producing Psychrobacillus strain isolated from soil of King George Island, Antarctica. Polar Biology. 45(4): 691-701.
[23]. Benmrid B., Ghoulam C., Ammar I., Nkir D., Saidi R., Staropoli A., Iacomino G., Elhajjami E., Cheto S. & Geistlinger J. (2024). Drought-tolerant rhizobacteria with predicted functional traits enhanced wheat growth and P uptake under moderate drought and low P-availability. Microbiological Research. 285: 127795.
