Xây dựng chế độ sấy gỗ xà cừ bằng phương pháp sấy chân không
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.6.2026.139-146Từ khóa:
Chế độ sấy gỗ, động học sấy, gỗ xà cừ, khuếch tán ẩm, sấy chân khôngTóm tắt
Nghiên cứu xây dựng chế độ sấy gỗ xà cừ (Khaya senegalensis) bằng phương pháp sấy chân không nhằm rút ngắn thời gian sấy, nâng cao chất lượng gỗ và giảm khuyết tật so với phương pháp sấy đối lưu truyền thống. Gỗ xà cừ có cấu tạo giải phẫu nghiêng thớ, xoắn thớ, tỷ lệ co rút lớn và thường xuất hiện nứt đầu gỗ, cong vênh trong quá trình sấy. Thí nghiệm được tiến hành với mẫu gỗ xẻ có quy cách 30×80×700 mm, độ ẩm ban đầu 60-80%. Các thông số nghiên cứu bao gồm áp suất chân không từ 50 đến 140 mmHg, nhiệt độ sấy 45-60oC và chế độ gia nhiệt theo từng giai đoạn phù hợp với độ ẩm gỗ. Sử dụng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm, xử lý số liệu trên Statgraphic 7.0 và Excel. Kết quả nghiên cứu đã xây dựng được chế độ sấy thích hợp cho loại gỗ xà cừ bằng phương pháp sấy chân không khi sấy gỗ xà cừ ở nhiệt độ sấy 51,1oC và thời gian xử lý ban đầu là 4,97 giờ thì tỷ lệ khuyết tật gỗ xà cừ là 4,1% và thời gian sấy là 120,7 giờ; rút ngắn thời gian sấy so với phương pháp sấy quy chuẩn, giảm tỷ lệ khuyết tật như nứt đầu gỗ, nứt mặt gỗ. Độ ẩm sau sấy đạt 8-12%. Chế độ sấy được xây dựng có tính khả thi cao và có thể áp dụng trong thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị sử dụng của gỗ xà cừ trong công nghiệp chế biến gỗ.
Tài liệu tham khảo
[1]. Hồ Xuân Các & Nguyễn Hữu Quang (2005). Công nghệ sấy gỗ. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[2]. Phạm Ngọc Nam & Nguyễn Thị Ánh Nguyệt (2019). Khoa học gỗ. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[3]. Bùi Thị Thiên Kim (2022). Nghiên cứu công nghệ sấy gỗ Căm xe (Xylia xylocarpa) bằng phương pháp sấy chân không. Luận án Kỹ thuật chế biến lâm sản, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
[4]. Bùi Thị Thiên Kim & Hoàng Thị Thanh Hương (2020). Nghiên cứu thông số công nghệ sấy chân không gỗ Căm xe (Xylia xylocarpa). Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp. 9(3): 102-108.
[5]. Hoàng Văn Hòa (2022). Nghiên cứu công nghệ biến tính nhiệt cho một số loài gỗ Việt Nam. Luận án Kỹ thuật Chế biến Lâm sản, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
[6]. Nguyễn Văn Công Chính (2008). Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, khảo nghiệm mô hình máy sấy gỗ kiểu chân không. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
[7]. Nguyễn Cảnh (2004). Quy hoạch thực nghiệm. NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
[8]. Phạm Văn Lang & Bạch Quốc Khang (1998). Cơ sở lý thuyết quy hoạch thực nghiệm và ứng dụng trong kỹ thuật nông nghiệp. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[9]. Silva, M. A. (Ed.). (2004). Drying 2004: Proceedings of the 14th International Drying Symposium (IDS 2004), São Paulo, Brazil, August 22–25, 2004 (Vol. B). Campinas, Brazil: Chemical Engineering School, São Paulo State University.
[10]. Wikipedia contributors. (n.d.). Drying. In Wikipedia. Retrieved May 28, 2026, from Wikipedia – Drying.
[11]. J. Rijsdijk & Peter B. Laming (1994). Physical and Related Properties of 145 Timbers: Information for practice. Kluwer Academic Publishers.
