Xác nhận sự phân bố loài Rái cá lông mượt tại Vườn quốc gia Phú Quốc và vấn đề cấp bách trong bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước trong Vườn
Từ khóa:
Bẫy ảnh, Bảo tồn rái cá, Hình ảnh ghi nhận, Phát triển kinh tế, Rừng ngập nướcTóm tắt
Rái cá lông mượt (Lutrogale perspicillata) lần đầu tiên được xác nhận xuất hiện tại Vườn quốc gia Phú Quốc, Việt Nam, thông qua hình ảnh thu được từ bẫy ảnh. Khảo sát thực địa bằng phương pháp bẫy ảnh được thực hiện từ ngày 2/1 đến ngày 20/3/2025 với 83 đêm bẫy tại hai vị trí dọc theo sông Rạch Tràm. Kết quả ghi nhận được 17 lần xuất hiện của loài tại cả hai vị trí, trong đó phần lớn các hoạt động của chúng diễn ra vào ban ngày. Mặc dù trước đây đã có báo cáo về sự hiện diện của Rái cá vuốt bé (Aonyx cinereus) trong khu vực, nhưng hoạt động khảo sát lần này chưa bắt gặp cá thể Rái cá vuốt bé trong thời gian khảo sát. Tuy vậy, hai loài thú quan trọng khác đã được ghi nhận tại các vị trí giám sát bằng bẫy ảnh là Mèo rừng (Prionailurus bengalensis) và Khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis). Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ sinh thái đất ngập nước Vườn quốc gia Phú Quốc, nơi có sự đa dạng về sinh cảnh và loài, đồng thời nhấn mạnh sự cấp thiết trong việc bảo tồn các hệ sinh thái rừng ngập mặn và rừng tràm ngập nước trong bảo tồn quần thể rái cá cũng như đa dạng sinh học của Vườn quốc gia.
Tài liệu tham khảo
Đặng Huy Huỳnh, Cao Văn Sung, Lê Xuân Cảnh, Phạm Trọng Ảnh, Nguyễn Xuân Đặng, Hoàng Minh Khiên & Nguyễn Minh Tâm (2008). Lớp thú - Mammalia: Primates, Carnivora, Artiodactyla, Perissodactyla, Rodentia. Nhà xuất bản khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
[2]. Dang Ngoc Can, Hideki Endo, Nguyen Truong Son, Tasuo Oshida, Le Xuan Canh, Dang Huy Phuong, Darrin Peter Lunde, Shin-Ichiro Kawada, Akiko Hayashida & Motoki Sasaki (2008). Checklist of Wild Mammal Species of Vietnam. Ha Noi.
[3]. IUCN (2025). IUCN 2025 Red List of Threatened Species. http://www.iucnredlist.org.
[4]. Vietnam Academy of Science and Technology (2024). Viet Nam Red List of Threatened Species. http://vnredlist.vast.vn.
[5]. Tran Van Bang, Vu Long & Hoang Minh Duc (2014). Recent records of small carnivorans in Southern Vietnam. Proceedings of the first VAST-BAS Workshop on Science and TechnologyHanoi. Publishing house for Science and Technology. 367-374.
[6]. Daniel Willcox, Richard Bull, Nguyen Van Nhuan, Tran Quang Phuong & Nguyen Van Thai (2017). Small carnivore records from the U Minh Wetlands, Vietnam. Small Carnivore Conservation. 55: 4–25.
[7]. Russell Gray, Tan Nguyen, Long Cao, Thi-Mai Trinh, Pham Thong, Huyen Nguyen, Daniel Willcox, Dzung Le & Thai Nguyen (2024). Camera trapping in Southern Vietnam: unveiling relative abundance, activity patterns, and conservation challenges of globally threatened pangolins and small carnivores. European Journal of Wildlife Research. 70.
[8]. Padma K. De Silva (2011). Status of Otter species in the Asian region status for 2007. IUCN Otter Spec. Group Bull. 28(A): 97-107.
[9]. Lalita Gomez, Boyd T.C. Leupen, Meryl Theng, Katrina Fernandez & Melissa Savage (2017). Illegal Otter trade: An analysis of Seizures in Selected Asian Countries (1980-2015) - Summary. IUCN Otter Spec. Group Bull. 34(2): 104-114.
[10]. Lalita Gomez & Minh D. T. Nguyen (2023). A rapid assessment of the illegal otter trade in Vietnam. European Journal of Wildlife Research. 69(4): 77.
[11]. Lalita Gomez & Jamie Bouhuys (2017). Recent seizures of live otters in Southeast Asia. IUCN Otter Spec. Group Bull. 34(2): 81-83.
[12]. Center for Forest and Wetland Research (2022). Final report on "Forest Management planning for Phu Quoc National Park, Kien Giang Province for period 2021 - 2030" [in Vietnamese].
[13]. Luan Nguyen, Lam Ngon, Manh Le, Ha Hoang, Timothy McCormack & Benjamin Tapley (2022). The first records of Limnonectes kohchangae (Smith, 1922) and Sylvirana mortenseni (Boulenger, 1903) from Phu Quoc Island, Southern Vietnam. 14: 33-39.
[14]. Nguyen Dinh (2022). Exploring the diversity of leaf beetles (coleoptera: chrysomelidae) on the islands of Vietnam: a survey of Phu Quoc Island, South of Vietnam. International Journal of Insect Science. 42.
[15]. Nguyen Xuan Dang & Dang Huy Phuong (2007). Species composition of the mammal fauna in the Phu Quoc National Park, Kien Giang Province. Journal of Biology. 29(1): 26-31 (in Vietnamese).
[16]. Dang Huy Phuong, Nguyen Quang Truong, Nguyen Truong Son & Nguyen Vu Khoi (2007). A Photographic guide to Mammals, Reptiles and Amphibians of Phu Quoc Island, Kien Giang Province, Vietnam. Ho Chi Minh City genreral publishing house, Ho Chi Minh.
[17]. Alexei V. Abramov, Alexei A. Kalinin & Petr N. Morozov (2007). Mammal survey on Phu Quoc Island, Southern Vietnam. Mammalia. 40-46.
[18]. Le Khac Quyet & Nguyen Vu Khoi (2010). Preliminary survey on primates in Phu Quoc National Park, Kien Giang Province, Viet Nam. Conservation of Primates in Indochina. Tilo Nadler, Benjamin Miles Rawson & Van Ngoc Thinh (eds.). Frankfurt Zoological Society and Conservation International, Ha Noi. 99-106.
[19]. Vườn quốc gia Phú Quốc (2019). Nghiên cứu hiện trạng, một số đặc điểm sinh học, sinh thái của các loài linh trưởng và đề xuất giải pháp bảo tồn tại Vườn quốc gia Phú quốc.
[20]. Đặng Minh Lạp (2024). Result on surveying small-clawed otter (Aonyx cinerea) in mangrove forests (Rach Tram River) of Phu Quoc National Park [in Vietnamese].
[21]. Jürgen Niedballa, Rahel Sollmann, Alexandre Courtiol & Andreas Wilting (2016). camtrapR: an R package for efficient camera trap data management. Methods in Ecology and Evolution. 7(12): 1457-1462.
[22]. Francesco Rovero, Mathias Tobler & James Sanderson (2010). Camera trapping for inventorying terrestrial vertebrates. Manual on field recording techniques and protocols for All Taxa Biodiversity Inventories and Monitoring.
[23]. Oliver Wearn & Paul Glover-Kapfer (2017). Camera-trapping for conservation: a guide to best-practices.
[24]. Angshuman Raha & Syed Ainul Hussain (2016). Factors affecting habitat selection by three sympatric otter species in the southern Western Ghats, India. Acta Ecologica Sinica. 36(1): 45-49.
[25]. Stephen Dias, Patrick White, Atul Borker & Nandini Fernandes (2022). Habitat selection of smooth-coated otters (Lutrogale perspicillata) in the peri-coastal, urbanised landscape of Goa, India. Mammal Research. 67.
[26]. Himanshu Shekhar Palei, Pratyush Mohapatra & Syed Ainul Hussain (2023). Habitat selection and diet of the Asian small-clawed otter in Karlapat Wildlife Sanctuary, Odisha, India. Écoscience. 30.
[27]. B. Awasthi, S. Baral, B. R. Banjade, G. M. Yoxon & P. M. Shrestha (2025). Habitat Selection of the Smooth-Coated Otter (Lutrogale perspicillata) in Shuklaphanta National Park, Nepal. Ecol Evol. 15(5): e71297.
[28]. Syed Ainul Hussain (2013). Activity Pattern, Behavioural Activity and Interspecific Interaction of Smooth-Coated Otter (Lutrogale perspicillata) in National Chambal Sanctuary, India. IUCN Otter Spec. Group Bull. 30(1): 5-17.
[29]. Meryl Theng, Sivasothi N & Heok Tan (2016). Diet of the smooth-coated otter Lutrogale perspicillata (Geoffroy, 1826) at natural and modified sites in Singapore. The Raffles Bulletin of Zoology. 64: 290-301.
[30]. Heng Sokrith, Dong Tangkor, Hon Naven & Annette Olsson (2016). The hairy-nosed otter Lutra sumatrana in Cambodia: distribution and notes on ecology and conservation. Cambodian Journal of Natural History. 2016(2): 102-110.
[31]. Syed Ainul Hussain (1996). Group size, group structure and breeding in smooth-coated otter Lutra perspicillata Geoffroy (Carnivora, Mustelidae) in National Chambal Sanctuary, India. Mammalia. 60: 289-298.
[32]. Max De Yuan Khoo & N. Sivasothi (2018). Population structure, distribution, and habitat use of smooth-coated otters Lutrogale perspicillata in Singapore. IUCN Otter Spec. Group Bull. 35(3) 2018. 35(3): 171-182.
[33]. Rama Mishra, Babu Ram Lamichhane, Birendra Gautam, Ashok Kumar Ram & Naresh Subedi (2022). Photographic evidence of smooth-coated otter Lutrogale perspicillata in Koshi Tappu wildlife reserve, Nepal. IUCN Otter Spec. Group Bull. 39(4) 2022. 39(4): 189-195.
[34]. Rowan Jordaan, Michael Somers & Trevor McIntyre (2017). Dancing to the message: African clawless otter scent marking behaviour. Hystrix.
[35]. D.T. Rowe-Rowe (1978). Biology of the two otter species in South Africa. In: Nicole Duplaix, ed. Otters: Proceedings of the FirstWorking Meeting of the Otter Specialist Group .Morges, Switzerland. IUCN. 130–139.
[36]. Thủ Tướng chính phủ (2024). Quyết định 150/QĐ-TTg, Ngày 06 tháng 02 năm 2024, Quyết định Phê duyệt đồ án Quy hoạch chung thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đến năm 2040.
[37]. Nguyen Anh (2024). Convert 57 ha forestry land in Phu Quoc to develope tourism Project [in Vietnamese: Chuyển hơn 57ha đất rừng Phú Quốc làm dự án du lịch]. https://laodong.vn/xa-hoi/chuyen-hon-57ha-dat-rung-phu-quoc-lam-du-an-du-lich-1421238.ldo. https://laodong.vn/xa-hoi/chuyen-hon-57ha-dat-rung-phu-quoc-lam-du-an-du-lich-1421238.ldo.
[38]. Aarati Basnet, Ghimire Prashant, Yajna Timilsina & Bhuwan Bist (2020). Otter research in Asia: Trends, biases and future directions. Global Ecology and Conservation. 24.
[39]. Will Duckworth & Le Xuan Canh (1998). The Smooth-Coated Otter Lutrogale perspicillata in Vietnam. IUCN/SCC Otter Specialist Group Bulletin. 15(1): 38 - 44.
