Nghiên cứu sinh trưởng và khả năng thích nghi của các loài cây bóng mát trồng thử nghiệm tại một số Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở miền Bắc Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.55250/Jo.vnuf.15.2.2026.053-062Từ khóa:
Cây bóng mát, khu tưởng niệm, sinh trưởng, thích nghi, trồng thử nghiệmTóm tắt
Cây xanh trồng tại các khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh mang giá trị môi trường, cảnh quan và ý nghĩa lịch sử, văn hóa tâm linh. Hiện nay, một số cây đã già cỗi, sinh trưởng kém, gãy đổ… cần được trồng thay thế bổ sung bằng những loài cây phù hợp hơn. Kết quả nghiên cứu trồng thử nghiệm 8 loài cây bóng mát: Kim giao, Lát hoa, Hoàng lan, Muồng hoàng yến, Sang, Vàng anh, Vú sữa và Phong linh tại ba Khu Di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Pác Bó (Cao Bằng), Kim Liên (Nghệ An) và Ba Vì (Hà Nội) cho thấy sự khác biệt rõ về khí hậu, thổ nhưỡng giữa các khu có ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng cây sau 18 tháng. Tỷ lệ sống đạt 86,7–100% tại Pác Bó và Ba Vì, trong khi tại Kim Liên, một số loài như Kim giao, Vàng anh chỉ đạt 60–80%. Các chỉ tiêu tăng trưởng đều tăng chậm, tăng trưởng đường kính (Doo) sau 18 tháng cao nhất đạt 2,09 cm (cây Hoàng lan trồng ở Ba vì) và tăng trưởng chiều cao vút ngọn cao nhất là cây Muồng hoàng yến trồng tại Ba Vì với 0,96 m. Lát, Hoàng lan, Phong linh và Vú sữa thích nghi tốt ở cả ba vùng; Muồng hoàng yến và Sang sinh trưởng kém ở nơi thiếu sáng. Kết quả khẳng định các loài cây trồng thử nghiệm đều thích nghi được mới điều kiện lập địa của các khu tưởng niệm và là những cơ sở khoa học cho việc phát triển và quản lý cây xanh cảnh quan tại các khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh theo hướng bền vững.
Tài liệu tham khảo
[1]. Trần Thị Lợi & Đặng Văn Hà (2016). Hiện trạng và giải pháp bảo tồn cây Muỗm cổ thụ Mangifera foetida Lour tại Đền Trần – Nam Định. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 7: 129-137.
[2]. Đặng Văn Hà & Chu Mạnh Hùng ( 2016). Giáo trình thiết kế cảnh quan cây xanh. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[3]. Paul Cloke & Eric Pawson (2008). Memorial Trees and Treescape Memories. Sage Journals. 107-122.
[4]. Silvia Fineschi & Francesco Loreto (2020). A Survey of Multiple Interactions Between Plants and the Urban Environment. Frontiers in Forest and Global Change 3.
[5]. Trần Hợp (2016). Tài nguyên cây cảnh Việt Nam. NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
[6]. Ana Rita Sá Carneiro, Joelmir Marques da Silva, Lúcia Maria de Siqueira Veras & Aline de Figueirôa Silva (2012). The Complexity of Historic Garden Life Conservation. 6th International Seminar on Urban Conservation - Measuring Heritage Conservation Performanceolinda & Rome.
[7]. Wan Noor Anira, Norasikin Hassan, Khalilah Hassan, Nadiyanti & Mat Nayan (2016). The Morphology of Heritage Trees in Colonial Town: Taiping LakeGarden, Perak, Malaysia. Elsevier. 621-630.
[8]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2022). Thông tư số 17/2022/TT-BNNPTNT ngày 27/10/2022 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2018/TT-BNNPTNT ngày 16 tháng 10 năm 2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về các biện pháp lâm sinh.
[9]. Đỗ Đình Sâm & Nguyễn Ngọc Bình (2001). Đánh giá tiềm năng đất sản xuất lâm nghiệp Việt Nam. NXB Thống kê, Hà Nội.
[10]. FAO (1976). A framework for land evaluation, FAO Soil Bulletin 32. FAO. Rome, Food and Agriculture Organization.
[11]. FAO (2007). Land Evaluation towards a revised framework, Land and discussion paper. FAO, Rome, Italy, Food and Agriculture Organization.
