Phân tích chức năng của các gene biểu hiện khác biệt ở giống sắn (Manihot esculenta) mẫn cảm khi nhiễm bệnh sọc nâu virus - Chu Đức Hà; Lê Thanh Tình; Nguyễn Đức Bách; Đồng Huy Giới; Trần Nguyễn Việt Anh; Lê Thị Ngọc Quỳnh; La Việt Hồng (TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM NGHIỆP, 2026)
Sọc nâu virus là một trong những bệnh nguy hiểm gây tổn thất nghiêm trọng về năng suất và chất lượng của cây sắn. Nghiên cứu này nhằm làm rõ phản ứng phiên mã của giống sắn mẫn cảm khi bị nhiễm virus sọc nâu, thông qua phân tích dữ liệu RNA-Seq. Kết quả cho thấy quá trình nhiễm bệnh đã kích hoạt các con đường chuyển hóa thứ cấp, tổ chức thành tế bào, truyền tín hiệu và cân bằng oxy hóa - khử. Nhiều yếu tố phiên mã và thành phần tín hiệu liên quan đến hormone được xác định có vai trò trung tâm trong cơ chế phòng vệ. Phân tích chức năng bằng phần mềm MAPMAN chỉ ra sự thay đổi có ý nghĩa trong các nhóm gene liên quan đến thành tế bào, lipid, flavonoid và hệ thống chống oxy hóa. Đáng chú ý, con đường sinh tổng hợp flavonoid, tín hiệu ethylene và đồng hóa lưu huỳnh được kích hoạt, đóng vai trò như chiến lược sinh học giúp cây đối phó với stress do virus. Đồng thời, nhiều con đường cơ bản như quang hợp, hô hấp và chuyển hóa acid amin bị ức chế. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp dữ liệu toàn diện về sự điều chỉnh biểu hiện gene ở cây sắn khi nhiễm virus sọc nâu, mà còn mở ra cơ sở khoa học để chọn tạo giống sắn kháng bệnh. Đây là nguồn thông tin quan trọng cho chiến lược phát triển sản xuất sắn bền vững trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng gia tăng.